Teresa Wiszniowska (1942-2006)


14 stycznia 2006 roku we Wrocławiu zmarła Profesor Teresa Wiszniowska. Mimo ciężkiej choroby, która od dłuższego czasu dawała o sobie znać, Jej śmierć była dla nas wszystkich wielkim zaskoczeniem. Do końca bowiem Prof. T. Wiszniowska aktywnie uczestniczyła w życiu naukowym i służyła swoim doświadczeniem w prowadzonych badaniach zespołowych w jaskiniach Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej i Sudetów.

Teresa Wiszniowska urodziła się 28 stycznia 1942 roku w Czerniowcach (dzisiejsza Ukraina). Od studiów biologicznych związała się na zawsze z Instytutem Zoologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Na Wydziale Nauk Przyrodniczych tego Uniwersytetu uzyskała w roku 1973 tytuł doktora nauk przyrodniczych na podstawie rozprawy "Niedźwiedź jaskiniowy z Kletna i innych jaskiń Polski", a w roku 1991 tytuł doktora habilitowanego. Rozprawa habilitacyjna opublikowana w Acta Zoologia Cracoviensia pt. "Carnivora (Mammalia) z środkowego plejstocenu z Koziego Grzbietu w Górach Świętokrzyskich (Polska)" została w tym samym roku uhonorowana nagrodą III stopnia i medalem im. Marii Markowicz-Łohinowicz Sekcji Speleologicznej Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika. Jako profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Wrocławskiego Teresa Wiszniowska kierowała Zakładem Paleozoologii Instytutu Zoologicznego, była również Zastępcą Dyrektora tego Instytutu. W ostatnich latach swojego życia była również wykładowcą na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Teresa Wiszniowska była znakomitym nauczycielem, przyjacielem i wychowawcą wielu pokoleń młodzieży akademickiej. Ze względu na swój ciepły sposób kontaktowania się z młodymi adeptami paleozoologii, jak również duże doświadczenie w tej dziedzinie nauki miała swoich wychowanków na kilku polskich uniwersytetach. Wypromowała czterech doktorów na Uniwersytecie Wrocławskim i Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Teresa Wiszniowska była autorytetem w badaniach dużych ssaków kopalnych, autorką licznych publikacji naukowych oraz wybitną popularyzatorką wiedzy paleontologicznej i biospeleologii. Była redaktorem naukowym serii Prace Zoologiczne wydawanej w ramach Acta Universitatis Wratislaviensis.

Swoje pasje naukowe związała z jaskiniami. Jako grotołaz i badacz rozpoczęła swoją przygodę życiową w odkrytej przed 40 laty Jaskini Niedźwiedziej w Kletnie. To właśnie w tej jaskini Teresa prowadziła badania bardzo obficie występującej fauny kopalnej. Od 1967 roku niemal w każdym sezonie była w Jaskini Niedźwiedziej z grupą badaczy namuliska jaskini lub na praktykach ze studentami Instytutu Zoologicznego. Teresa Wiszniowska była jednym z najbardziej oddanych Jaskini Niedźwiedziej członków wrocławskiej grupy badaczy i członkiem Naukowego Komitetu Opiekuńczego Jaskini Niedźwiedziej od momentu jego powołania przy Państwowej Radzie Ochrony Przyrody. Przez wiele lat, aż do śmierci, była Sekretarzem tego Komitetu.

Profesor T. Wiszniowska chętnie dzieliła się swoim doświadczeniem naukowym i wiedzą przyrodniczą. Była członkiem wielu ciał doradczych, w tym Rady Naukowej Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego, Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody przy Wojewodzie Dolnośląskim oraz nieistniejącej już Komisji Ochrony Jaskiń przy Państwowej Będzie nam wszystkim brakowało Jej wielkiego spokoju, ciepła i życzliwości. Teresa Wiszniowska spoczęła na cmentarzu przy ul. Osobowickiej we Wrocławiu.

Paweł Socha
Andrzej Tyc